Ябыштыргыч / герметик / Ябыштыргыч ялкын тоткарлаучы матдәләр куллану
Төзелеш өлкәсе:Янгын ишекләрен, брандмауэрларны, янгын сүндерү такталарын урнаштыру
Электрон һәм электр кыры:Схема платалары, электрон компонентлар
Автомобиль сәнәгате:Урындыклар, панельләр, ишек панельләре
Аэрокосмик өлкә:Авиация кораллары, космик корылмалар
Көнкүреш әйберләре:Җиһазлар, идәннәр, обоилар
Ялкынны тоткарлаучы ябыштыргыч тасма:Металллар, күбекләр һәм полиэтилен кебек пластиклар өчен бик яхшы
Ялкын тоткарлаучы матдәләрнең эшләве
Ялкын тоткарлаучы матдәләр ялкындагы химик реакцияләрне бастыру яки материал өслегендә саклагыч катлам барлыкка китерү юлы белән ут таралуын тоткарлый яки кичектерә.
Аларны төп материал белән кушарга (өстәмә ялкын тоткарлаучы матдәләр) яки аңа химик яктан бәйләргә (реактив ялкын тоткарлаучы матдәләр) мөмкин. Минераль ялкын тоткарлаучы матдәләр гадәттә өстәмә матдәләр була, ә органик кушылмалар я реактив, я өстәмә матдәләр була ала.
Утны тоткарлаучы ябыштыргыч проектлау
Янгынның чынлыкта дүрт этабы бар:
Башлау
Үсеш
Стационар халәт һәм
Чыгару
Гадәти термосет ябыштыргычының таркалу температурасын чагыштыру
Янгынның төрле этапларында булган кешеләр белән
Рәсемдә күрсәтелгәнчә, һәр халәтнең тиешле таркалу температурасы бар. Утны тоткарлаучы җилем эшләгәндә, формула төзүчеләр куллану өчен кирәкле янгын стадиясендә температурага чыдамлык тәэмин итүгә тырышырга тиеш:
● Мәсәлән, электроника җитештерүдә, температура кимү сәбәпле күтәрелсә, җилем электрон компонентның яну яки кабыну омтылышын басарга тиеш.
● Плиткаларны яки панельләрне берләштерү өчен, җилемнәр үсү һәм тотрыклы халәт стадияләрендә, хәтта ялкын белән турыдан-туры бәйләнештә булганда да, аерылуга каршы торырга тиеш.
● Алар шулай ук агулы газлар һәм төтен чыгаруны минимальләштерергә тиеш. Йөк күтәрүче корылмалар янгынның дүрт этабын да кичерергә мөмкин.
Яну циклын чикләү
Яну циклын чикләү өчен, янгынга китерә торган бер яки берничә процессны түбәндәге ысул белән бетерергә кирәк:
● Очучан ягулыкны, мәсәлән, суыту юлы белән бетерү
● Җылылык үткәрүне киметү юлы белән ягулыкны бетерү кебек, җылылык киртәсен җитештерү, яки
● Ялкындагы чылбыр реакцияләрен сүндерү, мәсәлән, тиешле радикаль калдыкларны өстәү юлы белән
Ялкынга чыдам өстәмәләр моны конденсацияләнгән (каты) фазада яки газ фазасында химик һәм/яки физик яктан тәэсир итеп, түбәндәге функцияләрнең берсен тәэмин итеп эшли:
●Хәр формалаштыручылар:Гадәттә, углерод ягулыгы чыганагын бетерә һәм утның җылылыгына каршы изоляция катламы бирә торган фосфор кушылмалары. Күмер барлыкка китерүнең ике механизмы бар:
Таркалуда катнашкан химик реакцияләрнең CO яки CO2 урынына углерод барлыкка китерү реакцияләренә юнәлтелүе һәм
Саклаучы күлнең өслек катламын формалаштыру
●Җылылык сеңдерүчеләр:Гадәттә металл гидратлары, мәсәлән, алюминий тригидраты яки магний гидроксиды, алар ялкын тоткарлаучы структурасыннан суны парга әйләндерү юлы белән җылылыкны бетерәләр.
●Ялкын сүндергечләр:Гадәттә, ялкындагы реакцияләргә комачаулый торган бром яки хлор нигезендәге галоген системалары.
● Синергистлар:Гадәттә, ялкын сүндергечнең эшчәнлеген яхшыртучы сурьма кушылмалары.
Янгыннан саклауда ялкын тоткарлаучы матдәләрнең әһәмияте
Ялкын тоткарлаучы матдәләр янгыннан саклауның мөһим өлеше булып тора, чөнки алар янгын чыгу куркынычын гына түгел, ә аның таралу куркынычын да киметә. Бу янгыннан чыгу вакытын арттыра һәм шулай итеп кешеләрне, милекне һәм әйләнә-тирә мохитне саклый.
Ялкын тоткарлаучы матдә буларак җилемне билгеләүнең күп ысуллары бар. Әйдәгез, ялкын тоткарлаучы матдәләрнең классификациясен җентекләп аңлап алыйк.
Утны тоткарлаучы ябыштыргычларга ихтыяҗ арта бара, һәм аларны куллану төрле сәнәгать тармакларына, мәсәлән, аэрокосмик, төзелеш, электроника һәм җәмәгать транспортына (аерым алганда, поездларга) тарала.
1: Шулай итеп, төп критерийларның берсе - ялкынга чыдам / янмый торган булу, яисә, тагын да яхшырак, ялкынны басу - тиешенчә янгынга каршы тору.
2: Ябыштыргыч артык күп яки агулы төтен чыгармаска тиеш.
3: Ябыштыргыч югары температураларда үзенең структура бөтенлеген сакларга тиеш (мөмкин кадәр яхшы температурага чыдам булырга тиеш).
4: Таркаган ябыштыргыч материалда агулы өстәмә продуктлар булмаска тиеш.
Бу таләпләргә туры килә торган җилем уйлап табу авыр эш кебек тоела - һәм бу этапта ябыштыргыч, төс, катыру тизлеге һәм өстенлекле катыру ысулы, бушлыкны тутыру, ныклык күрсәткечләре, җылылык үткәрүчәнлеге һәм төргәкләү кебек факторлар исәпкә алынмаган да. Ләкин эшкәртү химиклары өчен зур сынаулар бар, шуңа күрә БАШЛАГЫЗ!
Әйләнә-тирә мохитне саклау кагыйдәләре, гадәттә, тармакка һәм төбәккә хас
Тикшерелгән ялкын тоткарлаучы матдәләрнең зур төркеменең әйләнә-тирә мохиткә һәм сәламәтлеккә яхшы йогынты ясавы ачыкланган. Болар:
● Аммоний полифосфаты
● Алюминий диэтилфосфинаты
● Алюминий гидроксиды
● Магний гидроксиды
● Меламин полифосфаты
● Дигидрооксафосфафенантрен
● Цинк станаты
● Цинк гидрокстанаты
Ялкын тоткарлыгы
Ялкынга чыдамлыкның тайпылыш шкаласына туры килерлек итеп ябыштыргычлар эшләп чыгарылырга мөмкин - монда Underwriters лаборатория сынау классификацияләре турында мәгълүмат бирелгән. Ябыштыргыч җитештерүчеләр буларак, без, нигездә, UL94 V-0 һәм кайвакыт HB өчен дә сораулар күрәбез.
UL94
● HB: горизонталь үрнәктә әкрен яну. Калынлыгы <3 мм өчен яну тизлеге <76 мм/мин яки яну 100 мм га кадәр туктала
● V-2: (вертикаль) яну <30 секунд эчендә туктала һәм теләсә нинди тамчылар ялкынлы булырга мөмкин
● V-1: (вертикаль) яну <30 секунд эчендә туктала, һәм тамчылар рөхсәт ителә (ләкин кирәк)түгелянып торырга)
● V-0 (вертикаль) яну <10 секунд эчендә туктала, һәм тамчылар рөхсәт ителә (ләкин кирәк)түгелянып торырга)
● 5VB (вертикаль такта үрнәге) януы <60 секунд эчендә туктала, тамчылар юк; үрнәктә тишек барлыкка килергә мөмкин.
● Югарыдагыча 5VA, ләкин тишек барлыкка китерергә рөхсәт ителми.
Соңгы ике классификация ябыштыргыч матдә үрнәгенә түгел, ә тоташтырылган панельгә кагыла.
Тест ясау бик гади һәм катлаулы җиһазлар таләп итми, менә сезгә тестның төп схемасы:
Бу сынауны кайбер ябыштыргычларда гына үткәрү бик катлаулы булырга мөмкин. Аеруча ябык тоташу урыныннан тыш дөрес катмый торган ябыштыргычлар өчен. Бу очракта сез бары тик ябыштырылган субстратлар арасында гына сынап карый аласыз. Ләкин эпоксид җилем һәм ультрафиолет җилемнәрен каты сынау үрнәге буларак катырырга мөмкин. Аннары сынау үрнәген кыскыч стендының казналыгына кертегез. Якында ком чиләге тотыгыз, һәм без моны соргыч астында яки төтен шкафында эшләргә киңәш итәбез. Төтен детекторларын кабызмагыз! Аеруча ашыгыч ярдәм хезмәтләре белән турыдан-туры бәйләнгәннәрен. Үрнәкне утта тотыгыз һәм ялкын сүнү өчен күпме вакыт кирәклеген исәпләгез. Аста тамчылар бармы-юкмы икәнен тикшерегез (өметләнергә кирәк, сездә бер тапкыр кулланыла торган тартма бар; югыйсә, яхшы өстәл белән хушлашыгыз).
Ябыштыргыч химиклар янгынга чыдам ябыштыргычлар ясау өчен берничә өстәмәне берләштерәләр, кайвакыт хәтта ялкынны сүндерү өчен дә (хәзерге вакытта бу функциягә ирешү авыррак, чөнки күп товар җитештерүчеләре хәзер галогенсыз формулалар сорыйлар).
Утка чыдам ябыштыргычлар өчен өстәмәләр түбәндәгеләрне үз эченә ала
● Җылылыкны һәм төтенне киметергә ярдәм итә торган һәм астындагы материалны алга таба янудан саклый торган органик күмер барлыкка китерүче кушылмалар.
● Җылылык сеңдерүчеләр, болар гадәти металл гидратлары, алар ябыштыргычка югары җылылык үзлекләрен бирергә ярдәм итә (еш кына утны тоткарлаучы ябыштыргычлар максималь җылылык үткәрүчәнлеге таләп ителгән җылылык җыйгычларын тоташтыру өчен сайлана).
Бу өстәмәләр ныклык, реология, катыру тизлеге, сыгылучанлык һ.б. кебек башка ябыштыргыч үзлекләргә комачаулый торганлыктан, бу бик игътибарлы баланс.
Уттан саклаучы ябыштыргычлар һәм уттан саклаучы ябыштыргычлар арасында аерма бармы?
Әйе! Бар. Мәкаләдә ике термин да кулланылды, ләкин, мөгаен, хикәяне аңлатып бирү яхшырак булыр.
Утка чыдам ябыштыргычлар
Бу еш кына органик булмаган ябыштыргыч цементлар һәм герметиклар кебек продуктлар. Алар янмыйлар һәм экстремаль температураларга чыдам. Бу төр продуктлар өчен кулланылыш мичләре, мичләр һ.б. керә. Алар агрегатның януын туктату өчен бернәрсә дә эшләмиләр. Ләкин алар барлык янучы кисәкләрне бергә тотуда бик яхшы эшлиләр.
Утны тоткарлаучы ябыштыргычлар
Алар ялкынны сүндерергә һәм янгын таралуын әкренәйтергә ярдәм итә.
Күп кенә тармаклар бу төр ябыштыргычларны эзли
● Электроника– электрониканы урнаштыру һәм капсулалаштыру, җылылык раковиналарын, схема платаларын һ.б. беркетү өчен. Электрон кыска ялганыш җиңел генә янгын чыгарырга мөмкин. Ләкин PCBларда янгынга каршы матдәләр бар – еш кына ябыштыргычларның да бу үзлекләргә ия булуы мөһим.
● Төзелеш– тышлык һәм идән каплавы (бигрәк тә җәмәгать урыннарында) еш кына янмый торган булырга һәм утны тоткарлаучы җилем белән ябыштырылырга тиеш.
● Җәмәгать транспорты– поезд вагоннары, автобус салоннары, трамвайлар һ.б. Ялкынга чыдам җилемнәрнең кулланылышы композит панельләрне, идәнне һәм башка җайланмаларны һәм җиһазларны беркетүне үз эченә ала. Җилемнәр янгын таралуын туктатырга гына түгел, ә алар матур булмаган (һәм шытырдаган) механик беркеткечләрсез эстетик тоташу тәэмин итә.
● Очкыч– алдарак әйтелгәнчә, кабина эчке материаллары катгый кагыйдәләр нигезендә эшләнә. Алар янгынга чыдам булырга һәм янгын вакытында кабинаны кара төтен белән тутырмаска тиеш.
Ялкын тоткарлаучы матдәләр өчен стандартлар һәм сынау ысуллары
Янгын сынауларына кагылышлы стандартлар материалның ялкын, төтен һәм токсиклыкка (FST) карата эшчәнлеген билгеләүгә юнәлтелгән. Материалларның бу шартларга чыдамлыгын билгеләү өчен берничә сынау киң кулланылган.
Ялкын тоткарлаучы матдәләр өчен сайланган сынаулар
| Януга каршы торучанлык | |
| ASTM D635 | "Пластикларның яну тизлеге" |
| ASTM E162 | "Пластик материалларның янучанлыгы" |
| UL 94 | "Пластик материалларның янучанлыгы" |
| ISO 5657 | "Төзелеш материалларының янучанлыгы" |
| BS 6853 | "Ялкын таралу" |
| FAR 25.853 | “Һавага яраклылык стандарты – бүлек интерьерлары” |
| NF T 51-071 | “Кислород индексы” |
| NF C 20-455 | "Ялтыравыклы чыбык сынауы" |
| DIN 53438 | "Ялкын таралу" |
| Югары температураларга чыдамлык | |
| BS 476 7 нче деталь | "Ялкынның өслек буйлап таралуы - Төзелеш материаллары" |
| DIN 4172 | “Төзелеш материалларының янгынга каршы үзлекләре” |
| ASTM E648 | “Идән каплаулары – Нурлы панель” |
| Токсиклык | |
| SMP 800C | “Токсиклыкны тикшерү” |
| BS 6853 | “Төтен чыгару” |
| NF X 70-100 | “Токсиклыкны тикшерү” |
| АТС 1000.01 | "Төтен тыгызлыгы" |
| Төтен барлыкка килү | |
| BS 6401 | "Төтеннең чагыштырма оптик тыгызлыгы" |
| BS 6853 | “Төтен чыгару” |
| NES 711 | "Яну продуктларының төтен индексы" |
| ASTM D2843 | "Пластик янудан чыккан төтен тыгызлыгы" |
| ISO CD5659 | "Специфик оптик тыгызлык - төтен барлыкка килү" |
| АТС 1000.01 | "Төтен тыгызлыгы" |
| DIN 54837 | "Төтен буыны" |
Януга чыдамлыкны сынау
Януга чыдамлыкны үлчәүче күпчелек сынауларда, ялкын чыганагы алынганнан соң озак вакыт янмый торган ябыштыргычлар яраклы. Бу сынауларда катырган ябыштыргыч үрнәге теләсә нинди ябыштыргычтан бәйсез рәвештә ялкынга дучар ителергә мөмкин (ябыштыргыч ирекле пленка буларак тикшерелә).
Бу алым гамәли чынбарлыкны симуляцияләмәсә дә, ул җилемнең януга чагыштырмача каршылыгы турында файдалы мәгълүмат бирә.
Шулай ук ябыштыргыч һәм ябыштыргыч кулланылган үрнәк структураларны да сынап карарга мөмкин. Бу нәтиҗәләр чын янгындагы ябыштыргычның эшчәнлеген күбрәк чагылдырырга мөмкин, чөнки ябыштыргычның өлеше уңай яки тискәре булырга мөмкин.
UL-94 вертикаль яндыру сынавында
Ул электр җиһазларында, электрон җайланмаларда, җиһазларда һәм башка кушымталарда кулланыла торган полимерларның чагыштырмача янучанлыгы һәм тамчылавы буенча алдан бәяләү бирә. Ул ялкынлану, яну тизлеге, ялкын таралуы, ягулык өлеше, яну интенсивлыгы һәм яну продуктлары кебек соңгы куллану үзенчәлекләрен карый.
Эшләү һәм урнаштыру - Бу сынауда пленка яки капланган субстрат үрнәге вертикаль рәвештә тартусыз корпуста урнаштырыла. Үрнәк астына 10 секундка яндыргыч куела һәм ялкынлану вакыты исәпләнә. Үрнәк астына 12 дюйм ераклыкта урнаштырылган хирургик мамыкны кабызган теләсә нинди тамчылау теркәлгән.
Тестның берничә классификациясе бар:
94 V-0: Бер генә үрнәк тә кабынганнан соң 10 секундтан артык ялкынлы яну кичерми. Үрнәкләр тотып торучы кыскычка кадәр янмый, мамык тамчылап янмый, яки сынау ялкынын алганнан соң 30 секунд дәвамында ялкынлы яну күзәтелми.
94 V-1: Бер генә үрнәк тә һәр кабызганнан соң 30 секундтан артык ялкынлы янмаска тиеш. Үрнәкләр тотучы кыскычка кадәр янмый, мамык тамчылап янмый, яки 60 секундтан артык ялкынланмый.
94 V-2: Бу V-1 белән бер үк критерийларны үз эченә ала, ләкин үрнәкләргә үрнәк астындагы мамык тамып янарга рөхсәт ителә.
Януга каршы торуны үлчәүнең башка стратегияләре
Материалның януга чыдамлыгын үлчәүнең тагын бер ысулы - чикләүче кислород индексын (LOI) үлчәү. LOI - кислородның минималь концентрациясе, ул башта бүлмә температурасында материалның ялкынлы януын тәэмин итә, кислород һәм азот катнашмасының күләм проценты буларак күрсәтелә.
Янгын чыккан очракта җилемнең югары температурага чыдамлыгына, ялкын, төтен һәм токсик йогынтыдан тыш, аерым игътибар бирергә кирәк. Еш кына нигез җилемне янгыннан саклый. Ләкин, әгәр җилем янгын температурасы аркасында йомшарса яки таркалса, тоташу урыны җимерелергә мөмкин, бу нигез һәм җилемнең аерылуына китерергә мөмкин. Әгәр бу хәл килеп чыкса, җилем үзе икенчел нигез белән бергә ачыла. Бу яңа өслекләр янгынга тагын да күбрәк йогынты ясый ала.
NIST төтен тыгызлыгы камерасы (ASTM D2843, BS 6401) барлык сәнәгать тармакларында ябык камера эчендә вертикаль рәвештә урнаштырылган каты материаллар һәм агрегатлар тарафыннан барлыкка килгән төтенне билгеләү өчен киң кулланыла. Төтен тыгызлыгы оптик ысул белән үлчәнә.
Ике субстрат арасына җилем салынганда, субстратларның утка чыдамлыгы һәм җылылык үткәрүчәнлеге җилемнең таркалуын һәм төтен чыгаруын контрольдә тота.
Төтен тыгызлыгы сынауларында, иң начар очракны билгеләү өчен, җилемнәрне ирекле каплау буларак кына сынап карарга мөмкин.
Ялкын тоткарлаучы яраклы классны табыгыз
Бүгенге көндә базарда тәкъдим ителә торган ялкынга чыдам матдәләрнең киң ассортиментын карагыз, һәр продуктның техник мәгълүматларын анализлагыз, техник ярдәм алыгыз яки үрнәкләр сорагыз.
TF-101, TF-201, TF-AMP
