Яңалыклар

Автомобиль материалларының ялкынга чыдамлыгын тикшерү һәм транспорт чараларында ялкынга чыдам җепселләрне куллану тенденцияләре

Автомобиль сәнәгатенең тиз үсеше белән, эшкә бару яки йөк ташу өчен кулланыла торган автомобильләр кешеләр тормышында алыштыргысыз коралларга әйләнде. Автомобильләр уңайлыклар тудырса да, алар шулай ук юл-транспорт һәлакәтләре һәм үзеннән-үзе яну кебек куркынычлар тудыра. Тар киңлек һәм янучан эчке материаллар аркасында, транспорт чарасында янгын чыккач, аны контрольдә тоту еш кына авыр була, бу пассажирларның гомерен һәм милкен куркыныч астына куя. Шуңа күрә транспорт чараларындагы янгын куркынычсызлыгы кулланучылар өчен төп мәсьәлә булырга тиеш.

Транспорт чараларындагы янгыннарның сәбәпләрен, гадәттә, түбәндәгеләргә бүлеп карарга мөмкин:
(1) Транспорт чарасына бәйле факторлар, шул исәптән электр җиһазларының җитешсезлеге, ягулык агып чыгуы һәм дөрес булмаган үзгәртүләр, урнаштырулар яки хезмәт күрсәтү нәтиҗәсендә килеп чыккан механик ышкылу.
(2) Тышкы факторлар, мәсәлән, бәрелешләр, әйләнеп төшүләр, ут төртү яки караучысыз яну чыганаклары.

Югары энергия тыгызлыгы булган аккумуляторлар белән җиһазландырылган яңа энергияле машиналар, аеруча, бәрелешүләр, тишелүләр, югары температурадан җылылык агып чыгу яки тиз зарядка вакытында артык ток аркасында килеп чыккан кыска ялганышлар аркасында янгыннарга еш дучар булалар.

01 Автомобиль материалларының ялкынга чыдамлыгын тикшерү

Ялкынга чыдам материалларны өйрәнү XIX гасыр ахырында АКШта башланган. Соңгы елларда технология үсеше белән автомобиль салоннары материалларының ялкынга чыдамлыгын тикшерү буенча яңа таләпләр туды, нигездә түбәндәге өлкәләрдә:

Беренчедән, ялкын тоткарлыгы буенча теоретик тикшеренүләр. Соңгы елларда Кытай тикшеренүчеләре төрле җепселләрнең һәм пластикларның яну механизмнарын өйрәнүгә, шулай ук ялкын тоткарлаучы матдәләрне куллануга зур игътибар бирәләр.

Икенчедән, ялкынга чыдам материаллар эшләү. Хәзерге вакытта ялкынга чыдам материалларның күп төрләре эшләнә. Халыкара дәрәҗәдә PPS, углерод җепселләре һәм пыяла җепселләре кебек материаллар төрле тармакларда уңышлы кулланыла.

Өченчедән, ялкынга чыдам тукымаларны тикшерү. Ялкынга чыдам тукымаларны җитештерү җиңел һәм югары нәтиҗәле. Ялкынга чыдам мамык тукымалары инде яхшы үсеш алган булса да, Кытайда башка ялкынга чыдам тукымаларны тикшерү чикләнгән булып кала.

Дүртенчедән, ялкынга чыдам материаллар өчен кагыйдәләр һәм сынау ысуллары.

Автомобиль салон материалларын өч төркемгә бүлеп була:

Җепсел нигезендәге материаллар (мәсәлән, утыргычлар, келәмнәр, куркынычсызлык каешлары) — иң киң кулланыла торган һәм пассажирлар белән турыдан-туры бәйләнештә була торган материаллар.
Пластик нигезендәге материаллар.
Каучук нигезендәге материаллар.

Җепсел нигезендәге материаллар, югары тиз янучан һәм пассажирларга якын урнашканлыктан, янгын чыккан очракта зур куркыныч тудыра. Моннан тыш, кайбер транспорт чаралары компонентлары, мәсәлән, аккумуляторлар һәм двигательләр, тукыма материаллары янында урнашкан, бу янгын таралу ихтималын арттыра. Шуңа күрә, автомобиль салон материалларының ялкын тоткарлыгын өйрәнү януны тоткарлау һәм пассажирларга күбрәк качу вакытын бирү өчен бик мөһим.

02 Ялкын тоткарлаучы җепселләрнең классификациясе

Сәнәгать текстильләрендә автомобиль текстильләре зур өлешне били. Уртача җиңел машинада якынча 20–40 кг эчке материаллар бар, аларның күбесе тукыма, шул исәптән утыргыч тышлары, мендәрләр, куркынычсызлык каешлары һәм баш терәткечләре. Бу материаллар йөртүчеләр һәм пассажирлар иминлеге белән тыгыз бәйле, шуңа күрә ялкын таралуны әкренәйтү һәм чыгу вакытын арттыру өчен ялкынга каршы торучанлыклар кирәк.

Ялкынга чыдам җепселләрут чыганагы белән бәйләнешкә кергәндә ялкынланмый торган яки тулысынча янмый торган, минималь ялкын чыгара торган һәм ут чыганагы бетерелгәннән соң тиз арада үзеннән-үзе сүнә торган җепселләр дип билгеләнә. Чикләүче кислород индексы (LOI) гадәттә янучанлыкны үлчәү өчен кулланыла, LOI 21% тан югарырак булса, ул түбән янучанлыкны күрсәтә.

Ялкынга чыдам җепселләр ике категориягә бүленә:

Ялкынга чыдам җепселләр
Бу җепселләрнең полимер чылбырларында ялкынга чыдам төркемнәр бар, алар термик тотрыклылыкны арттыра, таркалу температурасын арттыра, янучан газ барлыкка килүен баса һәм күмер барлыкка килүенә ярдәм итә. Мисаллар:

Арамид җепселләре (мәсәлән, пара-арамид, мета-арамид)
Полиамид җепселләре (мәсәлән, Kermel, P84)
Полифенилен сульфид (PPS) җепселләре
Полибензимидазол (PBI) җепселләре
Меламин җепселләре (мәсәлән, базофил)

Мета-арамид, полисульфонамид, полиимид һәм PPS җепселләре Кытайда инде күпләп җитештерелә башлаган.

Модификацияләнгән ялкын тоткарлаучы җепселләр
Бу җепселләр ялкын тоткарлыгын өстәмәләр яки өслек эшкәртү аша ала, шул исәптән:

Ялкынга чыдам полиэстер
Ялкынга чыдам нейлон
Ялкынга чыдам вискоза
Ялкынга чыдам полипропилен

Модификацияләү ысулларына сополимеризация, кушу, композит җеп эрләү, прививкалау һәм эшкәртүдән соң эшкәртү керә.

03 Автомобильләрне саклауда югары нәтиҗәле ялкын тоткарлаучы җепселләрнең кулланылышы

Автомобильләр өчен ялкынга чыдам материаллар, урын чикләнгән булу сәбәпле, билгеле бер таләпләргә туры килергә тиеш. Башка кулланылышлардан аермалы буларак, бу материаллар я ялкынга каршы торырга, яисә көйләнгән яну тизлегенә ия булырга тиеш (мәсәлән, җиңел машиналар өчен ≤70 мм/мин).

Моннан тыш, түбәндәгеләрне исәпкә алырга кирәк:

Төтен тыгызлыгы түбән һәм агулы газ чыгарулары минимальпассажирлар куркынычсызлыгын тәэмин итү өчен.
Антистатик үзлекләрягулык пары яки тузан җыелу сәбәпле килеп чыккан янгыннарны булдырмас өчен.

Статистика күрсәткәнчә, һәр машина 20–42 м² тукыма материаллары куллана, бу автомобиль тукымаларының зур үсеш потенциалын күрсәтә. Бу тукыма материаллары функциональ һәм декоратив төрләргә бүленә, куркынычсызлык мәсьәләләре аркасында функциональлеккә, аеруча ялкынга чыдамлыкка, басым арта.

Югары нәтиҗәле ялкынга чыдам тукымалар түбәндәгеләрдә кулланыла: